Strona główna / Leki i terapie wspomagające / Terapia nikotynowa a leki na receptę
Porównanie dwóch dróg
Terapia nikotynowa a leki na receptę
Pierwsza droga polega na podaniu czystej nikotyny bez dymu i smoły, druga na zablokowaniu tego, co nikotyna robi w mózgu. Pierwszą zaczniesz dzisiaj po wizycie w aptece, druga wymaga wywiadu i decyzji lekarza. Poniżej różnice, które realnie zmieniają przebieg rzucania, oraz sytuacje, w których każda z nich ma przewagę.
Konsultacja lekarska 59,00 zł. Płacisz za ocenę wywiadu przez lekarza, nie za sam dokument. Preparaty z nikotyną mają w rejestrze kategorię OTC i konsultacja do ich zakupu nie jest potrzebna.
Najważniejsze w skrócie
Nikotynowa terapia zastępcza dostarcza nikotynę w formie pozbawionej dymu i produktów spalania, dzięki czemu głód słabnie, a ryzyko związane z paleniem znika. Preparaty wydawane z przepisu lekarza nie zawierają nikotyny i działają odwrotnie: zajmują receptor albo zmieniają przekaźnictwo w mózgu, przez co papieros przestaje dawać dawną nagrodę.
- Dwa różne pomysły na ten sam problemJedna droga zaspokaja receptor bezpieczniejszym źródłem nikotyny, druga odbiera papierosowi jego efekt. Nie są to warianty tego samego rozwiązania.
- DostępnośćWszystkie preparaty z nikotyną mają w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię OTC. Wareniklina, bupropion w preparacie zarejestrowanym do rzucania palenia oraz część opakowań cytyzyny wydawane są z przepisu lekarza.
- Formy nikotynoweGuma do żucia lecznicza w mocach 2 mg i 4 mg, tabletki oraz pastylki do ssania w mocach od 1,5 mg do 4 mg, systemy transdermalne o różnym czasie noszenia i aerozol do jamy ustnej po 1 mg na dawkę.
- Forma wolna i forma szybkaPlaster utrzymuje stałe tło przez wiele godzin, guma, pastylka i aerozol działają na pojedynczą falę głodu. Te dwie role bywają łączone przy silnym uzależnieniu.
- Preparaty z receptąWareniklina występuje w tabletkach powlekanych o mocy 0,5 mg i 1 mg, bupropion w tabletkach powlekanych o przedłużonym uwalnianiu w mocy 150 mg, cytyzyna wyłącznie w mocy 1,5 mg.
- Kto sprawdza przeciwwskazaniaPrzy preparatach z apteki robi to pacjent razem z farmaceutą na podstawie ulotki. Przy preparatach z receptą robi to lekarz na podstawie wywiadu i dokumentacji.
- Kiedy zaczyna się kuracjaFormy nikotynowe wprowadza się zwykle od dnia rzucenia. Preparaty działające na receptor zaczyna się przyjmować jeszcze w okresie palenia, z dniem odstawienia wyznaczonym później.
- Palenie w trakciePalenie przy plastrze zwiększa łączną dawkę nikotyny i nasila działania niepożądane. Przy preparatach receptorowych obniża sens kuracji, bo substancje konkurują o to samo miejsce.
- KosztŻadna z opcji nie jest w tym wskazaniu refundowana. Preparaty nikotynowe kupuje się wielokrotnie, więc liczy się koszt tygodniowy, a nie cena jednego opakowania.
- Bezpłatne wsparcieTelefoniczna Poradnia Pomocy Palącym: 801 108 108. Wsparcie behawioralne działa niezależnie od wybranego preparatu i zwiększa szanse każdej z tych dróg.
Tabela porównawcza
W zestawieniu zebraliśmy te cechy, które decydują o przebiegu rzucania w praktyce: co pacjent może kupić od razu, kto odpowiada za sprawdzenie przeciwwskazań, jak długo trwa prowadzenie i czego spodziewać się po tolerancji. Moce, postacie i kategorie wydania pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych.
| Cecha | Nikotynowa terapia zastępcza | Preparaty z przepisu lekarza |
|---|---|---|
| Co zawiera | Nikotynę w postaci leczniczej, bez dymu, smoły i tlenku węgla | Wareniklinę, bupropion albo cytyzynę, żaden z nich nie zawiera nikotyny |
| Mechanizm | Zaspokaja receptor nikotynowy łagodniej i bez wahań typowych dla palenia | Zajmuje receptor nikotynowy albo zmienia przekaźnictwo dopaminy i noradrenaliny |
| Kategoria wydania | Zawsze OTC | Zawsze Rp dla warenikliny i bupropionu, częściowo dla cytyzyny |
| Postacie | System transdermalny, guma do żucia lecznicza, tabletki i pastylki do ssania, aerozol do jamy ustnej | Tabletki powlekane, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, kapsułki twarde, roztwór doustny |
| Moce w rejestrze | Guma 2 mg i 4 mg, pastylki od 1,5 mg do 4 mg, aerozol 1 mg na dawkę, plastry o różnym uwalnianiu dobowym | Wareniklina 0,5 mg i 1 mg, bupropion 150 mg, cytyzyna 1,5 mg |
| Kto ocenia przeciwwskazania | Pacjent i farmaceuta na podstawie ulotki | Lekarz na podstawie wywiadu i dokumentacji |
| Start kuracji | Zwykle od dnia całkowitego odstawienia papierosów | Jeszcze w okresie palenia, z dniem odstawienia wyznaczonym później |
| Czas prowadzenia | Tygodnie, ze stopniowym zmniejszaniem, u części osób dłużej | Od krótkiego schematu przy cytyzynie po kurację wielotygodniową |
| Najczęstsze dolegliwości | Podrażnienie skóry pod plastrem, czkawka, podrażnienie gardła, ból żuchwy przy gumie, zaburzenia snu | Nudności, bóle głowy, suchość w ustach, żywe sny, zaparcia, bezsenność |
| Łączenie form | Plaster z formą szybko działającą bywa zalecany przy silnym uzależnieniu | Nie łączy się preparatów receptorowych ze sobą ani z nikotyną bez konsultacji |
| Uwaga szczególna | Palenie przy plastrze podnosi łączną dawkę nikotyny | Przeciwwskazania różnią się między substancjami i wymagają indywidualnej oceny |
| Koszt | Rozłożony na cały czas kuracji, bez refundacji | Wyższa cena jednostkowa plus koszt konsultacji, bez refundacji |
Moce, postacie i kategorie dostępności pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych prowadzonego przez URPL i zmieniają się w czasie. Zestawienie nie zawiera schematów przyjmowania ani sposobu doboru mocy, bo te ustala lekarz albo farmaceuta na podstawie ulotki konkretnego opakowania.
Nikotynowa terapia zastępcza: na czym polega i dla kogo
Ta droga polega na dostarczeniu organizmowi samej nikotyny, bez kilku tysięcy związków powstających przy spalaniu tytoniu, w dawce niższej i uwalnianej wolniej niż z papierosa. Sprawdza się u osób, które chcą zacząć od razu, bez umawiania wizyty, oraz tam, gdzie największym problemem jest fizyczny głód w pierwszych dobach.
Rozdzielenie nikotyny od dymu ma sens, bo to nie ona odpowiada za większość szkód. Nowotwory, przewlekła obturacyjna choroba płuc i miażdżyca wiążą się z substancjami smolistymi, tlenkiem węgla i innymi produktami spalania, a nie z samym alkaloidem. Nikotyna podtrzymuje uzależnienie i obciąża układ krążenia, natomiast preparat leczniczy podaje ją w niższej dawce i bez gwałtownego szczytu, który mózg zapamiętał jako nagrodę.
Formy dzielą się na dwie grupy o innej roli. System transdermalny utrzymuje równe tło przez wiele godzin i pokrywa poranki, w których głód bywa najostrzejszy. Guma, tabletka do ssania i aerozol działają szybko, więc sięga się po nie w chwili konkretnej fali głodu, na przykład po kawie albo po wyjściu ze spotkania. Przy silnym uzależnieniu zalecenia dopuszczają połączenie obu grup, ale dobór należy wtedy do lekarza albo farmaceuty. Szczegóły poszczególnych postaci opisaliśmy przy terapii zastępczej nikotynowej.
Najczęstszy błąd nie dotyczy wyboru formy, tylko sposobu użycia. Guma lecznicza nie działa jak zwykła guma do żucia: nikotyna wchłania się przez śluzówkę jamy ustnej, więc intensywne żucie i popijanie napojem obniżają efekt zamiast go poprawiać. Drugi błąd to stosowanie zbyt rzadkie, kiedy pacjent traktuje preparat jak środek doraźny w najgorszym momencie dnia. Trzeci to palenie mimo noszonego plastra, które podnosi łączną dawkę nikotyny i wywołuje nudności oraz kołatanie serca.
Ostrożność dotyczy głównie układu krążenia w okresie niestabilnym, czyli świeżo po zawale, przy niestabilnej dławicy piersiowej oraz przy istotnych zaburzeniach rytmu. Ciąża i karmienie piersią wymagają decyzji lekarza, choć zestawia się tam ryzyko preparatu z ryzykiem dalszego palenia, a nie z brakiem jakiegokolwiek działania. Skórę pod plastrem zmienia się co dobę, żeby ograniczyć podrażnienia.
Preparaty z przepisu lekarza: na czym polegają i dla kogo
Trzy substancje wymagają w Polsce recepty: wareniklina, bupropion w preparacie zarejestrowanym do wspomagania rzucania palenia oraz cytyzyna w części opakowań. Żadna z nich nie zawiera nikotyny, a ich zadaniem jest osłabienie głodu przy jednoczesnym odebraniu papierosowi dawnego efektu.
Wareniklina i cytyzyna działają na ten sam receptor nikotynowy, różniąc się powinowactwem, pochodzeniem i długością kuracji. Bupropion idzie zupełnie inną drogą: wpływa na przekaźnictwo dopaminy i noradrenaliny, a przy okazji osłabia odpowiedź receptora nikotynowego. Ta odmienność mechanizmu bywa argumentem przy doborze, gdy poprzednie próby z preparatami receptorowymi zawiodły albo gdy pacjent ich nie tolerował. Pełny przegląd tej grupy zebraliśmy przy lekach na receptę wspomagających rzucanie palenia, a bezpośrednie porównanie dwóch substancji receptorowych w porównaniu cytyzyny i warenikliny.
Powód, dla którego te preparaty nie leżą na aptecznej półce, jest praktyczny. Każdy z nich ma listę stanów wykluczających albo wymagających zmiany postępowania, a lista ta różni się między substancjami. Przy bupropionie liczą się drgawki i padaczka w wywiadzie, zaburzenia odżywiania, ciężkie uszkodzenie wątroby oraz nagłe odstawienie alkoholu lub leków uspokajających. Przy wareniklinie na pierwszym miejscu wchodzi czynność nerek i wywiad psychiatryczny. Przy cytyzynie decydują przeciwwskazania kardiologiczne. Farmaceuta przy ladzie nie ma jak zebrać takiego wywiadu w kilkanaście sekund.
Drugim powodem są interakcje. Bupropion hamuje enzym CYP2D6, przez który przechodzi wiele leków psychiatrycznych i kardiologicznych, więc jego dołożenie do stałego leczenia wymaga sprawdzenia całej listy. Osobno działa mechanizm, który dotyczy każdego rzucającego niezależnie od wybranej metody: dym pobudza enzym CYP1A2, a jego brak po rzuceniu podnosi stężenie leków takich jak teofilina, klozapina czy olanzapina. Zmianę dawki ustala lekarz prowadzący.
W praktyce po tę grupę sięga się wtedy, gdy uzależnienie jest silne, gdy wcześniejsze podejście z preparatem nikotynowym się nie utrzymało albo gdy pacjent potrzebuje dłuższego wsparcia obejmującego okres największego ryzyka nawrotu. Objawy, które w tym czasie i tak wystąpią, opisaliśmy przy objawach odstawienia nikotyny.
Konsultacja lekarska online
Sprawdź, czy kwalifikujesz się do e-recepty
Przejdź listę poniżej. Jeżeli wszystkie punkty się zgadzają, sprawa nadaje się do oceny na podstawie wywiadu pisemnego i nie wymaga wizyty w gabinecie.
- Masz ukończone 18 lat i wyznaczoną datę rzucenia palenia albo chcesz ją ustalić razem z lekarzem.
- Potrafisz podać staż palenia, liczbę papierosów dziennie oraz przebieg wcześniejszych prób rzucenia.
- Znasz swoje choroby przewlekłe i masz pod ręką listę wszystkich przyjmowanych leków, także tych bez recepty.
- Nie jesteś w ciąży i nie karmisz piersią, bo te sytuacje prowadzi się poza trybem zdalnym.
- Nie masz objawów wymagających badania: krwioplucia, narastającej duszności ani bólu w klatce piersiowej.
- Rozumiesz, że lekarz może odmówić wystawienia recepty i zaproponować inne postępowanie.
Konsultacja lekarska 59,00 zł, płatność BLIK, kartą albo przez Link. O wystawieniu e-recepty decyduje lekarz i może odmówić. Przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę. Gdy lekarz poprosi o dokumentację, a nie zostanie ona dostarczona, konsultacja jest wykonana i opłata nie wraca. Preparaty z nikotyną kupisz w aptece bez konsultacji.
Kryteria wyboru: jak decyduje lekarz
Pierwsze pytanie nie brzmi, która droga jest lepsza, tylko czy w ogóle potrzebna jest recepta. Jeżeli sprawa da się poprowadzić preparatem z apteki, lekarz zwykle tak ją poprowadzi, a po opcję wymagającą recepty sięga wtedy, gdy przemawia za tym siła uzależnienia albo historia nieudanych prób.
- Wzorzec palenia. Liczy się nie tylko liczba papierosów, ale też czas od przebudzenia do pierwszego z nich oraz to, czy palenie rozkłada się równo w ciągu dnia, czy skupia w kilku sytuacjach. Pierwszy wzorzec przemawia za stałym tłem, drugi za formą szybko działającą.
- Historia prób. Osoba, która trzy razy zaczynała od gum i za każdym razem wracała do palenia w pierwszym tygodniu, dostanie inną propozycję niż osoba rzucająca po raz pierwszy.
- Powód, dla którego poprzednia próba się nie udała. Fizyczny głód wskazuje na wsparcie farmakologiczne, sytuacja towarzyska wskazuje na plan behawioralny, a nietolerancja preparatu wskazuje na zmianę mechanizmu, na przykład z receptorowego na bupropion.
- Choroby przewlekłe. Padaczka, zaburzenia odżywiania i ciężka choroba wątroby wykluczają bupropion. Niewydolność nerek zmienia postępowanie przy wareniklinie. Świeże zdarzenia sercowe ograniczają cytyzynę i wymagają ostrożności przy formach nikotynowych.
- Leczenie psychiatryczne. Nie zamyka drogi do żadnej z opcji, ale wymaga uzgodnienia z lekarzem prowadzącym i obserwacji nastroju w pierwszych tygodniach kuracji.
- Pełna lista leków. Bupropion wpływa na metabolizm części preparatów przez CYP2D6, a samo rzucenie palenia zmienia stężenia leków zależnych od CYP1A2. Obie sprawy sprawdza się przed rozpoczęciem, nie po fakcie.
- Gotowość na długość prowadzenia. Deklaracja pacjenta ma tu wartość praktyczną: schemat, którego nikt nie dokończy, przegrywa z krótszym, który zostanie doprowadzony do końca.
- Koszt i dostępność. Preparat, na który pacjenta nie stać w skali całej kuracji, przestaje być dobrym wyborem w drugim tygodniu. Rozmowa o kosztach należy do doboru, a nie do spraw wstydliwych.
Częste nieporozumienia
Największe zamieszanie bierze się z utożsamiania nikotyny z całą szkodliwością palenia oraz z przekonania, że dostępność bez recepty świadczy o słabszym działaniu. Oba te przekonania prowadzą do złych decyzji: pierwsze odstrasza od skutecznego preparatu, drugie każe szukać recepty tam, gdzie nie jest potrzebna.
- Terapia nikotynowa podtrzymuje uzależnienie. Podaje nikotynę wolniej i w niższej dawce niż papieros, bez szczytu, który utrwala nawyk, a schemat przewiduje stopniowe zmniejszanie. Ryzyko utrzymywania się zależności od samego preparatu jest niskie i nieporównywalne ze skutkami dalszego palenia.
- Skoro można kupić bez recepty, to nie działa. Kategoria wydania odnosi się do bezpieczeństwa, nie do siły. Preparaty z nikotyną figurują w zaleceniach obok substancji wydawanych z przepisu lekarza.
- Nikotyna wywołuje raka. Za nowotwory odpowiadają substancje smoliste i inne produkty spalania, a nie sam alkaloid. To dlatego oddzielenie nikotyny od dymu ma sens medyczny.
- Lek z recepty zadziała bez mojego udziału. Żaden preparat nie usuwa odruchu sięgania po papierosa w konkretnych sytuacjach. Bez planu na kawę, przerwę w pracy i spotkanie towarzyskie sama farmakologia nie wystarczy.
- Można palić przy plastrze, byle mniej. Palenie w trakcie noszenia plastra sumuje dawki nikotyny i wywołuje nudności, zawroty głowy oraz kołatanie serca. Dzień rzucenia wyznacza się przed rozpoczęciem, a nie w trakcie.
- Jak nie pomoże jedno, wezmę oba naraz. Preparaty receptorowe i nikotynowe konkurują o to samo miejsce, więc sumują się przede wszystkim działania niepożądane. Zmianę postępowania ustala lekarz.
Co wybrać w typowych sytuacjach
Poniżej pięć układów, które w rozmowach z pacjentami powtarzają się najczęściej, wraz z kierunkiem, jaki zwykle się wtedy przyjmuje. Żaden z nich nie zastępuje oceny lekarza i nie obowiązuje tam, gdzie występują przeciwwskazania opisane wyżej.
Palisz kilkanaście papierosów dziennie, rzucasz po raz pierwszy, bez chorób przewlekłych. Zacznij od formy nikotynowej dopasowanej do wzorca: stałe tło, gdy palisz równo przez cały dzień, forma szybko działająca, gdy palenie skupia się w kilku sytuacjach. Recepta na tym etapie nie jest potrzebna.
Pierwszy papieros wypada w pierwszym kwadransie po przebudzeniu. Ten wzorzec wskazuje na silne uzależnienie fizyczne. Rozważa się wtedy połączenie dwóch form nikotynowych albo od razu preparat wydawany z przepisu lekarza, jeśli poprzednie podejścia zawiodły.
Próbowałeś już gum i plastrów, za każdym razem bez skutku. Przed zmianą drogi sprawdź technikę i regularność stosowania, bo to najczęstsze przyczyny wrażenia braku działania. Jeżeli obie były prawidłowe, zmiana mechanizmu na preparat z receptą ma uzasadnienie.
Nie tolerujesz preparatów działających na receptor albo masz po nich uporczywe nudności. Bupropion działa inną drogą i bywa rozważany właśnie w takiej sytuacji, o ile nie ma przeciwwskazań neurologicznych i psychiatrycznych. Decyzja należy do lekarza po pełnym wywiadzie.
Leczysz się przewlekle i przyjmujesz kilka leków na stałe. Zacznij od rozmowy o interakcjach, a dopiero potem o wyborze preparatu. Sam fakt rzucenia palenia zmienia stężenia części leków, więc kolejność ma tu większe znaczenie niż nazwa substancji. Drogę do recepty opisaliśmy krok po kroku przy recepcie na leki wspomagające rzucanie palenia.
O co pytają osoby wybierające między apteką a receptą
Czy plastry i gumy działają słabiej niż tabletki na receptę?
Kategoria wydania opisuje profil bezpieczeństwa preparatu, a nie jego moc. Preparaty z nikotyną trafiły do sprzedaży odręcznej, ponieważ ryzyko poważnego zdarzenia przy prawidłowym stosowaniu jest niskie, a nie dlatego, że pomagają mniej. W zaleceniach towarzystw naukowych nikotynowa terapia zastępcza figuruje obok warenikliny i bupropionu jako leczenie o udowodnionej skuteczności. Realna różnica pojawia się gdzie indziej: preparat z nikotyną trzeba stosować regularnie i we właściwej formie, a jedna guma dziennie w chwili największego głodu daje efekt bliski żadnemu.
Co wychodzi taniej w skali całej kuracji?
Policz koszt tygodniowy, a nie cenę opakowania, bo to on rozstrzyga. Preparaty z nikotyną kupuje się wielokrotnie przez cały czas trwania kuracji i przy intensywnym stosowaniu suma bywa wyższa, niż się wydaje na starcie. Preparat wydawany z przepisu lekarza ma wyższą cenę jednostkową i dochodzi do niego koszt konsultacji, u nas 59,00 zł. Żadna z tych opcji nie jest w tym wskazaniu refundowana, a ceny w aptekach ustalają same apteki. Dla porównania: paczka papierosów dziennie to wydatek rzędu kilkuset złotych miesięcznie, więc obie opcje zwracają się w skali kuracji.
Kto decyduje, czy dostanę receptę?
Lekarz, po przeczytaniu wywiadu medycznego, i decyzja może być odmowna. Sprawdzane są przeciwwskazania właściwe dla konkretnej substancji, choroby przewlekłe, leczenie psychiatryczne, ciąża oraz pełna lista przyjmowanych leków. Preparatów z nikotyną ta procedura nie dotyczy, bo kupisz je bez recepty. Odmowa nie oznacza, że nie ma dla Ciebie żadnego rozwiązania: częściej znaczy, że sprawa wymaga badania, wizyty stacjonarnej albo poprowadzenia przez lekarza, który zna Twoją dokumentację.
Zacząłem od gum, nie pomagają. Mogę przejść na lek na receptę?
Można, ale najpierw sprawdź, czy problem leży w preparacie. Trzy najczęstsze przyczyny wrażenia braku działania to zbyt rzadkie stosowanie, niewłaściwa technika przy gumie oraz forma niedopasowana do wzorca palenia. Guma i pastylka wymagają powolnego rozpuszczania w jamie ustnej, bo nikotyna wchłania się przez śluzówkę, a nie z żołądka, i popijanie ich napojem obniża wchłanianie. Jeżeli po korekcie tych rzeczy głód pozostaje silny, rozmowa o preparacie wydawanym z przepisu lekarza ma uzasadnienie.
Czy można nosić plaster i jednocześnie brać lek z recepty?
Nie na własną rękę. Wareniklina i cytyzyna zajmują ten sam receptor co nikotyna z plastra, więc dołożenie jednego do drugiego nie zsumuje działania, za to zsumuje dolegliwości żołądkowe i zaburzenia snu. Inaczej wygląda skojarzenie bupropionu z nikotynową terapią zastępczą, bo działają one różnymi drogami i takie połączenie bywa rozważane, ale wyłącznie jako decyzja lekarza prowadzącego. Bez konsultacji zostaje jedna zasada: jeden preparat naraz, stosowany zgodnie z ulotką.
Rzucam pierwszy raz. Od czego zacząć?
Od wyznaczenia daty i od wsparcia, po które sięgniesz najszybciej, czyli zwykle od preparatu dostępnego w aptece bez recepty. Pierwsze podejście rzadko wymaga sięgania po najcięższą artylerię, a każdy dzień zwłoki na umawianie wizyty osłabia świeżą decyzję. Równolegle warto zadzwonić do Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym pod numer 801 108 108, bo wsparcie behawioralne zwiększa szanse niezależnie od wybranego preparatu. Preparat wydawany z przepisu lekarza zostawia się na sytuację, w której samo wsparcie nikotynowe nie wystarczyło.
Powiązane tematy
Jeżeli wybór padł na formę nikotynową, następnym krokiem jest dobór postaci i sposobu stosowania. Jeżeli na preparat z receptą, sprawdź, jak przebiega droga od formularza do kodu w aptece.
Autor, recenzja medyczna i źródła
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL): moce, postacie i kategorie dostępności preparatów z nikotyną, warenikliną, bupropionem i cytyzyną
- Światowa Organizacja Zdrowia: zalecenia dotyczące leczenia uzależnienia od tytoniu u osób dorosłych
- Polskie Towarzystwo Chorób Płuc: zalecenia postępowania w uzależnieniu od tytoniu
- Europejska Agencja Leków: charakterystyki produktów leczniczych stosowanych we wspomaganiu zaprzestania palenia
- pacjent.gov.pl: e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny. Nie podajemy schematów dawkowania ani sposobu doboru mocy preparatu, ponieważ ustala je lekarz albo farmaceuta na podstawie ulotki. Bezpłatną pomoc w rzucaniu palenia uzyskasz w Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym pod numerem 801 108 108, a w kryzysie psychicznym pod numerem 116 123. W stanie nagłego zagrożenia życia dzwoń pod 112.