Życie po rzuceniu palenia

Pierwsza wyraźna zmiana przychodzi zwykle w ciągu doby, bo tlenek węgla z dymu znika z krwi i wraca normalna zdolność krwi do przenoszenia tlenu. Subiektywne uczucie lżejszego oddechu przy wchodzeniu po schodach większość osób zauważa w drugim albo trzecim miesiącu, kiedy poprawia się czynność płuc i drożność oskrzeli. U osoby z długim stażem palenia i z rozpoznaną chorobą płuc poprawa bywa wolniejsza i mniejsza, choć tempo dalszego pogarszania się parametrów zwalnia po rzuceniu w każdym wieku. Jeżeli zamiast poprawy pojawia się narastająca duszność, to nie należy do typowego przebiegu i wymaga badania.

Bo rzęski w drogach oddechowych odzyskują ruchomość. Dym z papierosa je paraliżuje, więc wydzielina zalega zamiast być usuwana, a po rzuceniu palenia aparat oczyszczający wraca do pracy i zaczyna wypychać to, co się nagromadziło. Taki kaszel zwykle nasila się przez kilka tygodni i potem stopniowo słabnie. Zupełnie inaczej traktuje się kaszel, który trwa dłużej niż trzy miesiące, zmienia charakter albo pojawia się razem z krwią w wydzielinie, gorączką lub spadkiem masy ciała, bo to już powód do diagnostyki, a nie objaw regeneracji.

Zwykle w ciągu dwóch do czterech tygodni, bo kłopoty ze snem należą do objawów odstawienia i mają szczyt na początku. Sen po rzuceniu palenia bywa płytszy i przerywany, a część osób zgłasza żywe albo męczące sny, co potrafi też wystąpić przy plastrze nikotynowym noszonym całą dobę. Pomaga stała pora kładzenia się, ograniczenie kofeiny po południu i wieczorny ruch, choć nie tuż przed snem. Bezsenność, która nie odpuszcza po miesiącu albo idzie w parze z obniżonym nastrojem, wymaga rozmowy z lekarzem, a nie kolejnego preparatu bez recepty.

Część leków tak, ale decyzję podejmuje lekarz prowadzący i najlepiej uprzedzić go przed wyznaczoną datą rzucenia, a nie po fakcie. Związki smoliste z dymu pobudzają enzym wątrobowy CYP1A2, przez co niektóre leki, między innymi teofilina, klozapina i olanzapina, rozkładane są szybciej u osoby palącej. Po odstawieniu papierosów pobudzenie enzymu zanika w ciągu mniej więcej tygodnia i stężenie leku we krwi rośnie mimo niezmienionej dawki, co u części pacjentów objawia się nasilonymi działaniami niepożądanymi. Sam nie zmieniaj dawki i nie odstawiaj leku, tylko zgłoś lekarzowi datę rzucenia.

Nie zaczynasz, o ile na jednym się skończy. Dwa miesiące bez palenia to realna zmiana w organizmie i w nawykach, której jeden papieros nie kasuje. Znaczenie ma to, co zrobisz w ciągu najbliższej doby: powrót do planu tego samego dnia zwykle kończy sprawę, a kupienie paczki na wszelki wypadek zwykle kończy abstynencję. Warto też nazwać sytuację, w której to się stało, bo najczęściej powtarza się ona co kilka tygodni i przy następnym razie da się ją przewidzieć.

Częściowo. Odwracalne są zmiany zapalne w oskrzelach, praca rzęsek i część zaburzeń przepływu powietrza, dlatego czynność płuc poprawia się w pierwszych miesiącach. Nieodwracalne pozostaje zniszczenie ścian pęcherzyków płucnych w rozedmie oraz uszkodzenia wywołane wieloletnim narażeniem. Rzucenie palenia zmienia jednak tempo dalszych zmian: roczny ubytek czynności płuc wraca w kierunku wartości typowej dla wieku, zamiast przebiegać szybciej. Ryzyko onkologiczne spada stopniowo przez lata i u osoby z długim stażem palenia nie zrównuje się w pełni z ryzykiem osoby, która nigdy nie paliła.