Jak rzucić palenie

Od czego realnie zaczyna się rzucanie palenia

Data ma sens wtedy, gdy mieści się w najbliższych dwóch tygodniach. Termin odległy o miesiąc rozmywa się w codziennych sprawach, a decyzja podjęta wieczorem na jutro nie daje czasu na cokolwiek poza samym postanowieniem. W oknie kilkunastu dni zdążysz opróżnić schowek w samochodzie i szuflady, pozbyć się popielniczek, uprzedzić osoby, z którymi wychodzisz na papierosa, i zdecydować, czy sięgasz po preparat wspomagający. Rodzinie warto przy tej okazji powiedzieć, czego od niej oczekujesz, bo część odruchowych reakcji utrudnia sprawę bardziej niż sam głód nikotynowy: rozdzieliliśmy je w poradniku o tym, jak wspierać bliską osobę rzucającą palenie. Jeżeli w domu pali jeszcze ktoś poza Tobą, osobnym argumentem za zasadą palenia poza mieszkaniem jest ryzyko palenia biernego dla domowników.

Kolejny element to lista wyzwalaczy. Nikotyna dociera do mózgu w kilkanaście sekund od zaciągnięcia się, więc przy paczce dziennie mózg przez lata uczył się nie samej substancji, ale sytuacji, która ją zapowiada: pierwsza kawa, koniec obiadu, wyjście z biura, telefon od konkretnej osoby, kieliszek wina w piątek. Te skojarzenia nie znikają razem z ostatnim papierosem i wracają jeszcze wtedy, gdy fizyczne objawy odstawienia dawno minęły. Dlatego plan „jakoś wytrzymam" przegrywa z planem, w którym każdemu wyzwalaczowi przypisano konkretne zastępcze działanie.

Trzecia sprawa to uczciwe policzenie wcześniejszych prób. Jeżeli poprzednim razem wróciłeś do palenia trzeciego dnia, problemem było najpewniej natężenie objawów odstawienia i tu pomaga farmakoterapia. Jeżeli wytrzymałeś sześć tygodni i zapaliłeś na weselu, problem leży po stronie sytuacji, a nie chemii, więc sam preparat niewiele zmieni. Ten podział decyduje o doborze wsparcia bardziej niż liczba wypalanych papierosów.

Alkohol wymaga osobnej uwagi, bo obniża kontrolę nad decyzją i jest jednym z najczęstszych tł pierwszego papierosa po kilku tygodniach przerwy. W pierwszym miesiącu bez papierosa rozsądnie jest ograniczyć okazje, w których pojawia się razem z towarzystwem palących. Zebraliśmy tę kwestię szerzej przy temacie alkoholu i leków, których trzeba unikać.

Kiedy konieczna jest konsultacja lekarska

Pierwsza grupa sytuacji dotyczy doboru preparatu. Wareniklina i bupropion mają w polskim rejestrze kategorię Rp, więc bez recepty ich nie kupisz, a lekarz przed wystawieniem dokumentu sprawdza przeciwwskazania. Bupropion nie jest stosowany u osób z padaczką i z zaburzeniami odżywiania, wareniklina wymaga ostrożności przy chorobach nerek oraz przy niestabilnych zaburzeniach nastroju. Osobno wygląda ocena u osoby przyjmującej leki psychiatryczne, bo część z nich rozkłada się szybciej u palaczy i po rzuceniu palenia ich stężenie we krwi rośnie mimo niezmienionej dawki.

Druga grupa to ciąża, karmienie piersią oraz wiek poniżej osiemnastu lat. W tych przypadkach nawet preparaty dostępne w aptece bez recepty wymagają decyzji lekarza, a nie zakupu na własną rękę. Trzecia grupa dotyczy chorób płuc: przewlekły kaszel u osoby palącej od lat bywa objawem przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, której nie rozpozna się przez formularz, bo potrzebna jest spirometria.

Osobno traktujemy pogorszenie nastroju. Odstawienie nikotyny samo w sobie potrafi nasilić drażliwość i obniżyć nastrój na kilka tygodni, ale narastający lęk, bezsenność, która nie odpuszcza, oraz myśli o odebraniu sobie życia nie mieszczą się w typowym przebiegu i wymagają kontaktu z lekarzem. Ten sam sygnał alarmowy obowiązuje w pierwszych tygodniach przyjmowania bupropionu, którego charakterystyka ostrzega, że na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki lęk, pobudzenie i myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić, najwyraźniej u osób poniżej 25. roku życia. Bezpłatne wsparcie w kryzysie psychicznym uzyskasz pod numerem 116 123 oraz 800 70 2222.